 |
ISO 2603
Eşzamanlı (Simültane) Tercüme için Sabit Kabinler
Türk Standardı haline getirilmiştir.
Bu
standartta, tercümanların işlerinin gerektirdiği
yoğun odaklanmayı sürdürebilmek için rahat bir
çalışma ortamı sağlanması amacıyla yeni ya da
mevcut binalarda eşzamanlı tercüme için sabit
kabinler yapılırken ya da mevcut kabinler
yenilenirken ilk plan ve projelerin hazırlanması
aşamasında dikkate alınması gereken temel
özellikler ele alınmaktadır. Sabit kabinlerin bu
standartta ele alınan bazı özellikleri aşağıda
belirtilmiştir:
-
Yeni binalar tasarlanırken, konferans salonu ve
kabinler dengeli bir bütün oluşturmalıdır.
Tasarım, konferans salonu ve kabinlere gün
ışığının ulaşmasına izin vermelidir.
-
Kabinler, mutfak, herkesin kullanımına açık
koridorlar ve salonlar gibi dikkat dağıtabilecek
bütün gürültü kaynaklarından uzak bir yerde
bulunmalıdır.
- Kabinler salonun arka ve/veya
yan tarafına inşa edilmeli, bütün kabinlerle
kontrol kabini arasında iyi bir görsel temas
olmalıdır. Kabinler, salonda olan bitenin, yani
bütün katılımcıların, konuşmacıların, oturum
başkanının ve bütün görsel araçların (projeksiyon
ekranı gibi) net bir şekilde görülebilmesi için
salon zeminine kıyasla yükseltilmiş olmalıdır. Düz
zemine sahip konferans salonlarında kabin,
zeminden en az 1,00 metre yukarıda olmalıdır. Çok
dik görüş açılarından kaçınılmalıdır (özellikle de
projeksiyon ekranları söz konusu olduğunda). Kabin
ile kürsü ve/veya projeksiyon ekranı arasındaki
mesafenin 30 metreden fazla olduğu salonlarda, bir
ya da daha fazla video ekranı veya kabin içinde
veya hemen dışında video/veri görüntüleme
panelleri biçiminde görsel destekler
sağlanabilir.
- Ses kontrol kabini kesinlikle
tercümanların kabinlerine yakın olmalıdır.
Teknisyen hem kabine hem de salona güvenli, hızlı
ve kolay bir şekilde erişebilmelidir.
-
Kapılarda yeterli akustik yalıtım yapılmalı,
kapılar ses çıkarmadan açılıp kapanmalı ve
kabinler yan duvarlara kapı koyulması suretiyle
içeriden birbirine bağlanmamalıdır. Kabin
kapısında bir gözetleme deliği ve/veya kapının
dışında kabin içerisinde mikrofonun aktif olduğunu
gösteren bir ışık olması önerilmektedir.
-
Kapılar üzerinde ya da yanında ilgili kanallar ve
diller belirtilmelidir.
- Kapı yerine perde ya
da sürgülü bölme kullanılmamalıdır.
- Kabinlere
salon dışından ayrı bir giriş yoluyla kolay erişim
sağlanmalıdır. Güvenli ve hızlı geçiş için,
kabinlere giden koridorun genişliği en az 1,50 m
olmalıdır. Herhangi bir merdiven varsa,
merdivenler güvenli ve kolay bir şekilde
kullanılabilmelidir. Acil durum çıkışlarına erişim
çabuk olmalıdır. Kabinlerden salona kolay erişim
sağlanmalıdır.
- Her bir kabin, istenen sayıda
tercümanı alacak ve kabindeki her bir tercümanın
çeşitli dokümanlar üzerinde yan yana rahatça
çalışabilmesi için yeterli masa alanı sağlayacak
genişlikte olmalıdır. Kabin, uygun sıcaklık
kontrolü sağlayarak ve cereyansız hava yenileyerek
yeterli hava hacmini sağlamaya ve kabindekilerin
birbirlerini rahatsız etmeden girip çıkabilmeleri
için uygun alan sağlamaya yetecek derinlik ve
yükseklikte olmalıdır.
- Kabin başına en az iki
tercüman olması gerektiği için, aşağıdaki asgari
boyutlara ihtiyaç
vardır:
Genişlik
: 2,50
m
Derinlik
: 2,40
m
Yükseklik
: 2,30 m
Altı adede kadar
kabinin bulunduğu konferans salonlarında (üç
tercümanın sürekli kabinde bulunmasını gerektiren
durumlar için) kabinlerin bir ya da birden fazlası
3,20 m genişliğinde olmalıdır (genişlik: 3.20 m,
derinlik: 2.40 m, yükseklik: 2.30 m).
Altıdan fazla kabine
sahip konferans salonlarında, tüm kabinlerin
genişliği en az 3,20 m olmalıdır (genişlik: 3.20
m, derinlik: 2.40 m, yükseklik: 2.30m).
- Ön pencereler,
kabinin bütün eni boyunca uzanmalı (2.50 m veya
3.20 m) ve pencere camı çalışma yüzeyinden en az
1,20 m yüksekte bitmelidir. Camın alt kenarı
masanın çalışma yüzeyi ile aynı hizada ya da bu
yüzeyin altında olmalıdır. Ön ve yan pencereler,
ses yalıtım koşullarına uygun olan renksiz
parlamaz camlardan oluşmalıdır ve bu camlar,
titreşimi, salon ışıklandırmasından
kaynaklanabilecek parlamaları ve kabin içinden
oluşabilecek ayna etkilerini önleyecek şekilde
(örneğin öne doğru eğik olarak) monte
edilmelidir.
- Ön pencereler ile en
az aynı yüksekliğe sahip yan pencereler, ön
pencereden itibaren kabinler arasındaki bölme
boyunca uzanmalı ve uzunluğu 1,10 m olmalıdır.
- Görüş alanını hiçbir
şekilde engellememek için dikey destek
elemanlarından kaçınılmalıdır.
- Kabinler gürültü
kaynaklarından uzak bir yerde bulunmalıdır. Kabin
içindeki ve koridorlardaki taban ve duvarlar
mutlaka ses emici malzemeyle kaplanmalıdır.
- Tercüman kabinleri,
ses kontrol kabinleri ve konferans salonu arasında
ses geçirmezliğine kesinlikle dikkat edilmelidir.
- Havalandırma kanalları gerektiği şekilde ses
geçirmez hale getirilmelidir.
- Kabinlerde
yeterli havalandırmanın yapılması gereklidir. Hava
kaynağı %100 temiz hava olmalıdır. Kabin içindeki
klima sistemi ile binanın diğer bölümlerindeki ve
konferans salonundaki klima sistemi birbiriyle
bağlantılı olmamalıdır.
- Sıcaklık 18°C ila
22°C arasında kontrol edilebilir olmalıdır.
-
Hava menfezleri, tercümanların cereyana maruz
kalmasını engelleyecek şekilde
yerleştirilmelidir.
- Havalandırma kanalları
ses iletmemelidir. Kanallar, kabinleri ayıran
duvarlardan geçmemelidir.
- Kontrol kabloları
ve ilgili konektörler kabinden kabine uygun
kanallar aracılığıyla geçirilmelidir. Kablolar
monte edildikten sonra, kablo ağızları geçtikleri
duvarların ses yalıtım değerlerini muhafaza
etmelidir.
- Kabin yüzeyleri ışığı
yansıtmamalı, yangına dirençli olmalı ve toksik
olmamalıdır. Ses emici özellikte olmalı, toz
çekmemeli, toz tutmamalı (duvarlara buklet halı
döşenmemelidir) ve kolay temizlenir
olmalıdır.
- Kabinde salondaki aydınlatma
sisteminden bağımsız bir aydınlatma sağlanmalıdır.
Kabinlerde birisi çalışma amaçlı kullanılacak,
diğeri ise genel amaçlı olmak üzere iki farklı
aydınlatma sistemi olmalıdır. Çalışma ışığı
kesinlikle floresan olmamalı ve sadece çalışma
alanını aydınlatmalıdır. Aydınlatma sistemleri
için karartma ayarlı düğmeler kullanılmalı ve bu
düğmelere tercümanın rahat erişimi olmalıdır. Işık
kaynakları kabin pencerelerinde yansımaya sebep
olmamalıdır. Masa lambaları ve bunların
yansıtıcıları diğer kabinlerde veya salonda
parlamaya neden olmamalıdır. Işık kaynakları
minimum ısı üretmeli ve uygun renklerde olmalıdır.
Tepe çalışma ışığı olması durumunda, bu tepe
ışıkları çalışma yüzeyi üzerine çalışan tercümanın
gölgesinin düşmesini önleyecek konuma sahip
olmalıdır.
- Kabindeki renk, küçük bir çalışma
alanına uygun seçilmelidir. Kabindeki bütün
yüzeyler ve donanım için mat cilalı yüzeyler
kullanılmalıdır.
- Çalışma yüzeyi, çalışma
masası amaçlı kullanmak ve üzerine belgeler ve
referans kitapları koyarak çalışmak için yeterince
sert ve sağlam olmalıdır. Çalışma yüzeyi yatay
olmalı ve mikrofonun algılayabileceği muhtemel
gürültüyü hafifletmek için ses emici malzemeyle
kaplanmalıdır. Çalışma yüzeyinin altı pürüzsüz
olmalıdır.
- Çalışma yüzeyi, kabinin ön
kısmında kabin eni boyunca uzanmalıdır. Kabinde
oturmakta olan tercümanlar salonda olup bitenleri
net ve engelsiz bir şekilde görebilmelidir.
Titreşimin kabin duvarlarından iletiminin
önlenmesi gerekmektedir. Çalışma yüzeyi, kabin
zemininden 0,73±0,01 m yükseklikte olmalıdır.
Donanım ve sabit eşyaların bulunmadığı durumda
kullanılabilir derinlik tercümanın salonu görüş
açısına göre 0,45 m olmalıdır.
- Kabin
içerisinde her bir tercüman ve teknisyen için
ayarlanabilir yükseklik ve sırtlığa sahip, beş
ayaklı, döner maşalı gürültü çıkartmayan
tekerlekleri olan, ısıyı dağıtan malzemeden
döşemeye sahip rahat bir sandalye
bulunmalıdır.
- Tercüman ve teknisyenlerin
çalışmadıkları zamanlarda kullanabilecekleri,
kabin yakınlarında konumlandırılmış bir tercüman
odası sağlanması tercih edilir. Bu oda yeterli
büyüklüğe ve özel girişe sahip olmalıdır ve gün
ışığı almalıdır. Oda içerisinde koltuk, sandalye
ve masa, palto askısı, telefon, duyuru panosu ve
şahsi eşyaların konulabileceği yerler olmalıdır.
Bu amaca yönelik bütün özellikler (sayısal veriler
de dâhil olmak üzere) IEC 60914'te
verilmiştir
- Kabin içerisinde her tercüman
başına, ilgili diğer göstergeleri de içerecek,
dinleme ve konuşma için bireysel kontrollerden
oluşan ayrı bir kontrol paneli/konsol olmalıdır.
Ancak, başka bir alternatifin bulunamaması
durumunda, kabin başına en çok iki tercüman
tarafından kullanılmak üzere ve her bir tercüman
için tam bir kontrol takımı olacak şekilde, çiftli
tercüme birimleri kullanılabilir.
- Kontrol
paneli, tercümanın salonu doğrudan gördüğü hatta
paralel bir şekilde monte edilmeli, mevcut çalışma
yerini kaplamaması için tercümanın önündeki
masanın kenarından en az 0,45 m uzakta
olmalıdır.
- Gösterge ışıkları aktif
fonksiyonlarla sınırlı olmalı (mikrofon "açık",
kanal seçili, kanal meşgul vb.) ve ilgili
kontrollerin hemen yakınında olmalıdır. Mikrofon
"açık" ışığı kabindekileri rahatsız etmeyecek ama
kabindeki herkesin net bir şekilde görebileceği
biçimde olmalıdır.
- Bütün seçme kumandalarının
ve düğmelerinin konumu net bir şekilde görülebilir
olmalıdır.
- Giriş kanalı seçme birimleri,
herhangi bir kanalın gecikme olmaksızın doğrudan
seçilmesine izin vermelidir. Bunlar mekanik ya da
elektriksel gürültü çıkarmamalıdır. Bu kumandaları
çalıştırırken iki kanal arasında kısa devre
olmamalıdır.
- Her bir tercüman için bir
kulaklık/mikrofonlu kulaklık bağlantı soketine
ihtiyaç vardır; bu soket her bir çalışma konumunun
solunda olmalı, çalışma yüzeyinin serbest kenarı
altına uygun şekilde sabitlenmiş olmalı ve böylece
bağlantı kılavuzlarının/kablolarının masanın
altından geçerek çalışan tercümanı engellememesi
ya da yerde açıkta olmaması sağlanmalıdır.
-
Her bir tercümana bir kulaklık seti sağlanmalıdır.
Kulaklıklar aşağıdaki özelliklere sahip
olmalıdır:
a) Set başına iki kulaklık:
Kulaklıkların biçim ve malzemesi seçilirken sağlık
gereklilikleri dikkate alınmalıdır (kulak içine
giren ya da kulağı tamamen kapatan kulaklıklar
kabul edilmez). Sünger takviyesi olması durumunda,
hijyen nedenlerinden dolayı bu sünger
değiştirilebilir olmalı ve kulaklıklar bu sünger
takviyesi olmadan da kullanılabilmelidir.
b)
Frekans aralığı: 125 Hz - 12500 Hz.
c) Kütle:
Kulaklıklar için < 100 g, kulaklık setleri için
< 200 g, kablo ve konektör hariç.
d) Kulak
temas basıncı: < 2,5 N.
e) Baş bandı:
Tercümanların bireysel özelliklerine
uyarlanabilmesi için uzunluğu ayarlanabilir ve
yeterince esnek olmalıdır. Terlemeye neden
olmamalıdır.
f) Yaklaşık 1,50 m uzunluğunda bir
ana kabloyla masa kenarında sokete bağlantı ve
kilitlemesiz bir fişte sonlanma.
- Her bir tercüman için
bir mikrofon olmalıdır. Mikrofonların yönü,
tercümanın rahat bir konumdayken elverişli bir
mesafeden mikrofona konuşabilmesine izin
vermelidir. Mikrofonlar, mekanik kaynaklı
gürültülerin iletilmesini önleyecek şekilde monte
edilmelidir. Mikrofonlu kulaklık kullanılabilir,
ancak bunlar bütün tercümanlar tarafından tercih
edilmeyebilir.
- Salon ses sisteminin
tasarımında ve ses kontrolünde, hoparlörlerden
salondaki mikrofonlara yankı ve geri besleme
olmasını engellemek için her türlü önlem
alınmalıdır.
- İki sistemin seviye
kontrolleri, her iki seviyenin de aynı odada ve
tercihen aynı teknisyen tarafından izlenmesine
olanak vermek için birbirine yakın olmalıdır.
Bu standardın tam metni
ve daha detaylı bilgi için Türk Standartları
Enstitüsü web sitesine başvurabilirsiniz: http://www.tse.org.tr/ |
|
